10 tips voor een veilige en leuke bergwandeling

1. Bereid je tocht goed voor#1-bereid-je-tocht-goed-voor

Kies een route die past bij je ervaring en conditie. Bekijk vooraf:

• de moeilijkheidsgraad en het terrein

• de lengte en verwachte wandeltijd

• de weersvoorspelling

• de bewegwijzering

• de nodige uitrusting

Een goede voorbereiding zorgt ervoor dat je onderweg niet voor verrassingen komt te staan.

2. Zorg dat je fit bent#2-zorg-dat-je-fit-bent

Bergwandelen is intensiever dan wandelen op vlak terrein. Bouw je conditie en kracht daarom vooraf op, bijvoorbeeld met wandelen in de Ardennen, fietsen, lopen en/of zwemmen. Ook extra krachtoefeningen zijn een aanrader.

Onderweg:

• kies een tocht die bij je conditie past

• start rustig en bouw geleidelijk op

• wandel in een tempo dat je lang kunt volhouden

• neem bij warm weer een schaduwrijke route

• blijf thuis als je koorts hebt

​

3. Neem de juiste uitrusting mee#3-neem-de-juiste-uitrusting-mee

Het weer in de bergen kan snel omslaan. Kleed je daarom in lagen en bescherm jezelf tegen zon, wind, regen en kou. Dit draag je of neem je mee:

• Wandelschoenen met voldoende grip, afgestemd op het terrein en je ervaring. Categorie B, B/C of C is voor beginnende bergwandelaars het meest aan te raden. Ervaren wandelaars kunnen ook A-schoenen of trailrunningschoenen overwegen als ze tredzeker zijn en sterke enkels hebben.

• Comfortabele wandelkousen

• Sportieve sneldrogende kleding (geen katoen omdat dit te veel vocht opneemt)

• Zonnebril (minstens categorie 2 maar liefst hoger), pet/hoedje en zonnecrème (factor 50).

• Water- en winddichte regenjas en eventueel een regenbroek (indien lage temperaturen op hoogte)

• Warme fleece of merinowollen alternatief, bij voorkeur een dunnere en dikkere exemplaar die indien nodig samen gedragen kunnen worden

• Muts en handschoenen

• Smartphone met navigatie-app én een papieren topografische kaart;

• Voldoende water voor de geplande tocht en extra bij warm weer (zorg lieve voor wat meer reserve en neem waterzuivering mee onder de vorm van een filter, pilletjes of druppels) (minstens 2 liter)

• Elektrolyten of zoute snacks bij warm weer of langere tochten;

• Voldoende snacks voor onderweg (minstens 1 per uur)

• EHBO-set inclusief reddingsdeken en liefst ook (waterdichte) bivakzak.

​

4. Pas je wandeltechniek aan het terrein aan#4-pas-je-wandeltechniek-aan-het-terrein-aan

Uitglijden en struikelen zijn belangrijke oorzaken van ongevallen in de bergen. Wandel daarom aandachtig en pas je tempo aan het terrein aan.

• Neem kleine passen op steile stukken.

• Wandel rustig en gelijkmatig.

• Let op je houding bij de afdaling: knieën lichtjes gebogen, bovenlichaam voorover, het zwaartepunt boven jouw steunvoet. 

• Las een pauze in bij lange of moeilijke afdalingen.

• Bij sneeuwvelden schop je met je schoenen treden in de sneeuw. Gebruik spikes en wandelstokken voor extra grip en evenwicht.

​

5. Check het weer voor je vertrekt en stuur bij onderweg#5-check-het-weer-voor-je-vertrekt-en-stuur-bij-onderweg

Het weer in de bergen kan snel omslaan. Controleer daarom voor vertrek de weersvoorspelling én de plaatselijke omstandigheden. Gebruik bij voorkeur de officiële nationale weerdienst.

Stem je planning af op de voorspelling:

• Verwacht je slecht weer of onweer? Kies dan voor een lagere of eenvoudigere route.

• Wordt er in de namiddag onweer voorspeld? Vertrek tijdig en zorg dat je vóór het onweer op een veilige plaats bent of al aan de afdaling begonnen bent.

• Zijn de omstandigheden onzeker? Voorzie een alternatief of een mogelijkheid om de route in te korten of om te keren.

• Ga je naar een berghut? Informeer bij de huttenwaard naar de actuele omstandigheden, bijvoorbeeld wanneer er nog sneeuw op de route ligt.

Blijf ook onderweg alert. Ontwikkelen onweerswolken zich snel of verslechteren de omstandigheden onverwacht? Stuur dan tijdig bij door om te keren, af te dalen of voor een lagere route te kiezen.

6. Neem navigatie serieus#6-neem-navigatie-serieus

In de bergen kan je niet altijd vertrouwen op bewegwijzering. Mist, sneeuw, duisternis of een ontbrekende markering kunnen ervoor zorgen dat een duidelijk pad plots minder duidelijk wordt.

Zorg daarom dat je ook zelfstandig je weg kan vinden:

• Bestudeer vooraf je route en probeer belangrijke herkenningspunten in gedachten te houden;

• Neem een smartphone of GPS mee met voldoende batterij en download je route vooraf zodat je ook offline kan navigeren;

• Neem ook altijd een papieren topografische kaart mee als back-up. Elektronische toestellen kunnen uitvallen, beschadigd raken of zonder batterij komen te zitten;

• Leer werken met kaart en kompas en oefen deze vaardigheden regelmatig. Een cursus kaart- en kompas bij een KBF-club is een goede manier om hiermee vertrouwd te raken;

• Controleer onderweg regelmatig of je nog op de juiste route zit;

• Twijfel je? Stop dan, oriënteer je opnieuw en ga niet zomaar verder.

​

7. Neem regelmatig pauze#7-neem-regelmatig-pauze

Drink en eet regelmatig en geef je lichaam voldoende tijd om te herstellen en vooral: om van het uitzicht te genieten.

• Drink ongeveer elk uur.

• Voorzie 1 à 2 snacks per uur.

• Neem bij warme tochten extra water en elektrolyten of zoute snacks mee.

• Kies vooral voor koolhydraatrijke snacks zoals gedroogd fruit, mueslirepen of peperkoek.

• Bewaar alcohol voor na de wandeling.

8. Pas je tocht aan kinderen aan#8-pas-je-tocht-aan-kinderen-aan

Bergwandelen kan prima met kinderen. Kies een route die past bij hun leeftijd en conditie en maak van de wandeling een ontdekkingstocht.

Vermijd lange, moeilijke routes die veel concentratie vragen. Begeleid kinderen extra goed tijdens moeilijke passages.

9. Informeer het thuisfront#9-informeer-het-thuisfront

Wandel bij voorkeur in een kleine groep en laat iemand thuis weten waar je naartoe gaat en wanneer je verwacht terug te zijn.

Alleen wandelen brengt extra risico's met zich mee. In de bergen is het mobiele bereik bovendien niet overal betrouwbaar. Bij afgelegen of lange tochten kan een noodbaken zoals de Garmin Inreach een extra veiligheidsmaatregel zijn.

10. Respecteer de natuur#10-respecteer-de-natuur

Berggebieden zijn kwetsbare ecosystemen. Draag er zorg voor:

• blijf op de paden

• neem je afval mee

• beperk lawaai

• respecteer lokale regels

• kies waar mogelijk voor het openbaar vervoer

Kom je kuddes met herdershonden (patous) tegen? Houd voldoende afstand en wandel er rustig in een boog omheen.

​

Ga goed voorbereid de bergen in#ga-goed-voorbereid-de-bergen-in

Wil je veilig en met vertrouwen genieten van je bergavontuur? Als lid van de Klim- en bergsportfederatie krijg je onder meer toegang tot een uitgebreide bergsportverzekering, kortingen in berghutten en opleidingen en workshops voor bergwandelaars.

​