Ontwikkelingslijn Mentaal

Mentale competenties als basis voor prestaties en competitiesport

• Klimmers en atleten leren hoe je jezelf activeert of net tot rust brengt voor een poging of wedstrijd. Leren omgaan met falen, angst, teleurstelling, frustratie of zelftwijfel.

• Atleten leren verantwoordelijkheid nemen voor hun keuzes, voorbereiding en het stellen van doelen.

• Stabiel mentaal welzijn is noodzakelijk voor een langdurige prestatie carrière.

Mentaal welzijn als basis voor levenslange beoefening van de klimsport

Mentale vaardigheden zijn niet voorbehouden aan eliteklimmers. Ze zijn essentieel voor iedereen die sportklimmen als levenslange sport beoefent.

• Positieve sportbeleving: Door zelfreflectie en focus leert een klimmer meer genieten van het proces, niet alleen van het resultaat.

• Omgaan met tegenslagen: Blessures, plateaus of fysieke veranderingen vragen om veerkracht en motivatie.

• Stressreductie: Klimmen wordt een bron van ontspanning, het vinden van flow en focus, eerder dan extra spanning.

Transfer van mentale vaardigheden buiten de sport.

De competenties die klimmers ontwikkelen, zijn tegelijk bredere levensvaardigheden.

• Motivatie, zelfvertrouwen, doelgericht werken en omgaan met druk zijn waardevolle vaardigheden in school, studies en werk.

• Het vermogen om fouten te verwerken, opnieuw te proberen en door te zetten versterkt persoonlijke groei en sociale relaties.

Mentaal ontwikkelingstraject#mentaal-ontwikkelingstraject

Samen met het experten team werd een selectie gemaakt van tien mentale competenties die meest relevant zijn voor sportklimmers. Deze selectie werd vervolgens aan de hand van drie beheersingsniveaus ingedeeld over de verschillende ontwikkelingsfasen van het SportKLIMmodel.

Deze opbouw vertrekt vanuit de sociale en cognitieve ontwikkelingspsychologie, aangevuld en afgetoetst met praktijkervaringen van sportpsychologen, coaches en ervaren trainers binnen het sportklimmen.

Per mentale competentie beschrijven we drie beheersingsniveaus (1: Starten → 2: Groeien → 3: Verdiepen) waarmee coach en atleet concreet aan de slag kunnen.

​

Mentale basiscompetenties#mentale-basiscompetenties

Vanaf de fase KlimFUN worden vijf mentale basiscompetenties geïntroduceerd. Deze vormen het fundament voor de mentale ontwikkeling van beginnende klimmers, ongeacht de leeftijd waarop ze instromen in de sport. In deze fase experimenteren klimmers met nieuwe mentale vaardigheden en passen ze die met wisselend succes toe. Fouten maken hoort daarbij en vormt een essentieel onderdeel van het leerproces (beheersingsniveau 1: starten). Omdat niet elke klimmer hetzelfde ontwikkeltempo volgt, krijgt iedereen de ruimte om op eigen ritme verder te groeien richting beheersingsniveau 2 binnen de volgende ontwikkelingsfase: KlimSKILLS.

Mentale ontwikkeling in de praktijk#mentale-ontwikkeling-in-de-praktijk

Voor de verschillende mentale competenties ontwikkelen we, in samenwerking met mentale experts, praktijkfiches. Deze praktische hulpmiddelen ondersteunen coaches en atleten om tijdens de klimtraining doelgericht aan mentale vaardigheden te werken.

Trainen op mentale competenties start met het herkennen van specifiek gedrag en vervolgens het gericht kunnen sturen naar een gedragsverandering.

Gedragsverandering wordt gerealiseerd door:

• Het opdoen van kennis (zie mentale ontwikkelingslijn & de competentie-fiches)

• Het inoefenen van vaardigheden (zie praktijkfiches)

 Algemene aspecten in het leerproces rond mentale competenties:

1. Leren om een mentale routine op te bouwen.

2. Leren om steeds meer hun eigen noden en werkpunten te herkennen en identificeren.

3. Leren om de ontwikkeling van een competentie steeds meer zelf te sturen, zelf in handen te nemen.

4. Kennis van hun eigen mentale processen opdoen.

5. Kennis opdoen van de trainingsaanpak, waarom doen we wat we doen.

6. Attitude, de houding om bij te leren en de mentale vaardigheden te blijven toepassen. (Bijvoorbeeld opkijken naar een rolmodel, significante andere, de trainer,…)

7. Atleten die nieuw instromen binnen een trainingswerking moeten de mentale competenties uit eerdere fasen mee kunnen opnemen.